bà nội
Định nghĩa
- Danh từ:
- Mẹ của cha mình: "bà nội" chỉ người phụ nữ sinh ra và nuôi dưỡng cha của một người, tức là mẹ của bố. Đây là một từ xưng hô trong gia đình, thể hiện mối quan hệ huyết thống trực hệ từ phía cha.
- Người phụ nữ lớn tuổi trong dòng họ nội: Đôi khi, "bà nội" cũng được dùng để gọi một cách tôn kính những người phụ nữ cao tuổi thuộc dòng họ bên nội, dù không phải là mẹ ruột của cha.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Bà nội tôi năm nay đã 80 tuổi nhưng vẫn còn rất minh mẫn. (Mẹ của cha tôi năm nay đã 80 tuổi nhưng trí óc vẫn sáng suốt.)
- Cuối tuần, cả nhà tôi về thăm bà nội ở quê. (Gia đình tôi trở về quê để thăm mẹ của cha vào cuối tuần.)
- Bà nội thường kể chuyện cổ tích cho cháu nghe trước khi ngủ. (Mẹ của cha hay kể chuyện cổ tích cho cháu trước giờ đi ngủ.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "bà nội chồng": mẹ của chồng, đây là cách gọi theo mối quan hệ hôn nhân.
- Cô ấy rất kính trọng bà nội chồng. (Cô ấy luôn tôn trọng mẹ của chồng mình.)
- "dòng họ nội": dòng họ bên phía cha, nơi mà "bà nội" là một thành viên quan trọng.
- Họ tổ chức giỗ tổ dòng họ nội tại nhà bà nội. (Lễ giỗ tổ tiên bên nội được tổ chức tại nhà của mẹ cha.)
Biến thể và từ gần giống
- Bà (danh từ): người phụ nữ lớn tuổi, có thể là bà nội, bà ngoại, hoặc người phụ nữ cao niên nói chung.
- Bà ấy là hàng xóm tốt bụng. (Người phụ nữ lớn tuổi ấy là một người hàng xóm tốt.)
- Nội (tính từ): thuộc về phía cha, dòng họ cha.
- Ông nội là cha của bố. (Ông nội là cha của bố.)
- Bà ngoại (danh từ): mẹ của mẹ — trái nghĩa với "bà nội".
- Bà ngoại ở bên ngoại thường hay cho cháu quà. (Mẹ của mẹ thường hay cho cháu quà.)
Từ đồng nghĩa
- Bà nội ruột: nhấn mạnh mối quan hệ huyết thống trực tiếp, không phải bà ghẻ hay bà nuôi.
- Mẹ của bố: cách diễn đạt trực tiếp, rõ ràng hơn về mối quan hệ.
Thành ngữ liên quan
- Cháu bà nội, cháu bà ngoại: câu nói dùng để phân biệt con cái của con trai (cháu nội) và con cái của con gái (cháu ngoại) trong gia đình truyền thống.
- Thằng bé là cháu bà nội nên được họ hàng bên nội yêu quý. (Đứa bé là con của con trai, thuộc dòng họ nội, nên được người thân bên nội yêu mến.)